کد مطلب: 21978
لینک کوتاه: http://www.sabzevarian.com/?p=21978

تنها «بافت روستایی» ثبت‌شده در آثار ملی ایران کجاست؟

ایسنا

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری داورزن گفت: در شهرستان داورزن ۶۸ و در روستای مزینان ۴ اثر ثبت ملی شده که شامل خود بافت روستا و چند مراسم است. بافت کاروانسرای شاه‌عباسی مزینان تنها و اولین بافت روستایی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

محمد عبدالله زاده ثانی بیان کرد: مزینان کنونی مربوط به زمان قاجار بوده ولی کاروان‌سرا در دوران صفوی بنا شده است که از مهم‌ترین کاروان‌سراهای این دوران بوده است و در اکثر سفرنامه‌ها از این کاروان‌سرا نام برده شده است. آتشکده آذر برزین‌مهر که در شهرستان داورزن واقع شده یکی از سه آتشکده مهم دوره امپراتوری ساسانی بوده است.

بافت‌های بناها به دو دسته‌ی برون‌گرا و درون‌گرا  تقسیم می‌شوند؛ بافت‌های درون‌گرا بافت‌هایی هستند که بر اساس نظام شطرنجی و پشت‌به‌پشت هم قرار گرفته و بافت‌های برون‌گرا مثل خانه‌های شمال که واهه واهه است. در این کاروان‌سرا از بافت درون‌گرا استفاده شده است.

کاروان‌سراها نیز به دو دسته‌ی برون‌شهری و درون‌شهری تقسیم می‌کنند. کاروان‌سرای شاه‌عباسی از نوع برون‌شهری است که در دشت واقع شده است.

حوض انباری نیز در جلوی کاروان‌سرا وجود دارد که معماری خاص خود را دارد. همچنین بین حوض انبار و کاروان‌سرا راه ابریشم به طول ۸۰۰۰ کیلومتر که از رم تا چین کشیده شده، وجود دارد.

آلفونس گابریل نیز در کتابی با عنوان عبور از صحاری ایران نوشته «وقتی که به این منطقه رسیدیم سه روز در طوفان شن گیر کردیم و فکر کردیم این‌جا آخر دنیاست ولی با سه روز پناه گرفتن زیر پتو در کنار شترها جان سالم به در بردیم.»

این بنا شامل حیاط و غرفه‌هایی که افراد در آن زندگی می‌کردند است. در کنار غرفه‌ها نیز اسطبل و مکان‌های نگهداری شترها بوده است. بر اساس معماری این بنا، جامعه به سه دسته تقسیم می‌شده است؛ گروهی که وضع مالیشان خوب بوده که در طبقه‌های بالا ساکن می‌شدند، گروه‌های متوسط که در حیاط مرکزی اتراق می‌کردند و افراد فقیر که گاها در اسطبل‌ها ساکن می‌شدند.

در شهر داورزن ۱۱ کاروانسرای برون‌شهری وجود دارد که جزو کاخ کاروانسراهای ایران است. قدیمی‌ترین کاروان‌سرای این منطقه مربوط به دوران غزنوی است که از سنگ ساخته شده ولی الآن تخریب شده و فقط بقایای آن باقی مانده است.

این بنا در آینده نه‌چندان دور توسط دانشگاه حکیم سبزواری به‌عنوان اردوگاه دانشجویی به بهره‌برداری می‌رسد. در جلسه‌ای که در پیش رو داریم قرار است کارهای مقدماتی آن انجام شود و به سازمان میراث کشور معرفی شده به اردوگاه دانشجویی تبدیل شود.

عضویت در کانال تلگرام سبزواریان
theme