کد مطلب: 20239
لینک کوتاه: http://www.sabzevarian.com/?p=20239

سفر متفاوت؛ مأموریت متفاوت

روزنامه ستاره صبح

نخست‌وزیر ژاپن: مایلم برای کاهش تنش‌ها میان تهران-واشنگتن تبادل‌نظر صریح با مقامات ایران داشته باشم رئیس مجلس: حضور نخست‌وزیر ژاپن در تهران حاصل رویکرد عقلایی ایران است سخنگوی دولت: سفر نخست‌وزیر ژاپن در چارچوب روابط سنتی و دیرینه دو کشور و توسعه روابط دوجانبه انجام شده است.

اشاره: «تاکئو فوکودا»، نخست‌وزیر وقت ژاپن در سال ۱۳۵۶ (۴۱ سال قبل) برای نخسیتن‌بار به ایران سفر کرد. شینزو آبه، نخست‌وزیر کنونی ژاپن دومین نخست‌وزیر این کشور است که برای یک سفر مهم سیاسی-اقتصادی روز گذشته وارد تهران شد و از سوی رئیس‌جمهور مورد استقبال قرار گرفت. پیشینه روابط ایران و ژاپن نشانگر این است که دو کشور روابط ویژه‌ای در طول تاریخ با یکدیگر داشته و دارند. یکی از سوابق تاریخی ژاپنی‌ها در قبال ایرانیان این است که وقتی ایران در دوران مصدق به دنبال ملی شدن صنعت نفت مورد تحریم بریتانیا قرار گرفت، ژاپن پس از ایتالیا دومین کشوری بود که از ایران نفت خریداری کرد. این پیشینه خوب موجب شد تا دو کشور تا به امروز روابط تجاری-اقتصادی مطلوب، اما نه‌چندان قوی خود را همچنان ادامه دهند. ژاپن در صنایع خودروسازی، الکترونیک، هوایی، روبوتیک و شیمیایی از قدرت بالایی برخوردار است و می‌تواند کمک شایانی به روند توسعه در ایران باشند. کارشناسان معتقدند که حجم مراودات اقتصادی میان دو کشور می‌تواند تا ۱۰ برابر کنونی افزایش یابد. از سویی توکیو به دلیل عدم برخورداری از منابع خام، به‌ویژه نفت، همواره یکی از مشتریان اصلی نفت ایران بوده و نیاز مبرمی برای صنعت خود به این ماده خام دارد. مجموع این عوامل نشان می‌دهد که ژاپنی‌ها به ثبات در خاورمیانه، خرید نفت از ایران و صادرات کالاهایشان به کشورمان نیاز دارند؛ چراکه ژاپن ۸۵ درصد انرژی موردنیاز خودش را از خلیج‌فارس تأمین می‌کند که از این میزان ۲۰ درصد توسط ایران در گذشته تأمین شده است. ژاپن و دیگر کشورها نگران این هستند که چنانچه تنش میان تهران-واشنگتن به درگیری بینجامد قیمت نفت به‌شدت افزایش خواهد یافت و به اقتصاد ژاپن لطمه خواهد زد. ازاین‌روست که سفر نخست‌وزیر این کشور به تهران از جنبه‌های مختلفی حائز اهمیت است و به دلیل روابطی که ژاپن با آمریکا دارد، می‌تواند راهگشای بسیاری از چالش‌های موجود باشد. به همین دلیل صاحب‌نظران سفر شینزو آبه را یک سفر متفاوت با یک مأموریت متفاوت ارزیابی می‌کنند. در همین حال گفتنی است روز گذشته تعداد بسیار اندکی از کسانی که گفته می‌شود دانشجویان بسیجی و اصولگرا بوده و مخالف مذاکره و تعامل هستند، هم‌زمان با رسیدن نخست‌وزیر ژاپن به تهران در فرودگاه مهرآباد تجمع کرده و پلاکاردهایی با شعار «مرگ بر آمریکا» در دست گرفتند.

نخست‌وزیر پادشاهی ژاپن بعدازظهر روز گذشته در رأس یک هیئت عالی‌رتبه وارد تهران شد. شینزو آبه از سوی محمدجواد ظریف در پاوین جمهوری فرودگاه مهرآباد مورد استقبال قرار گرفت. حجت‌الاسلام حسن روحانی، رئیس‌جمهوری نیز در مجموعه تاریخی-فرهنگی سعدآباد در مراسمی رسمی از شینزو آبه استقبال کرد. این سفر هم‌زمان با نودمین سالگرد تأسیس روابط دیپلماتیک دو کشور انجام می‌شود. طی چهار دهه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، سفر آبه به ایران نخستین سفر یک نخست‌وزیر ژاپنی به تهران است. پیش از او «تاکئو فوکودا» در سال ۱۹۷۸ (۱۳۵۶ شمسی) به ایران سفر کرده بود. حسن روحانی و شینزو آبه در راستای پیگیری مناسبات دوجانبه از سال ۱۳۹۲ هرسال در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو داشته‌اند. پیش از سفر شینزو آبه به تهران نیز، وزرای امور خارجه دو کشور دیدار و گفت‌وگو کردند. در این دیدار دو طرف در مورد مسائل دوجانبه و همچنین مسائل منطقه رایزنی و گفت‌وگو کردند.

  • تشریح جزئیات برنامه سفر

یک مقام رسمی دولت ژاپن در کنفرانس خبری در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه هدف سفر آبه به ایران چیست؟ گفت: هدف سفر نخست‌وزیر آبه کاهش تنش‌ها و تعمیق روابط دوستانه میان ایران و ژاپن بوده، قصدی برای میانجی‌گری میان آمریکا و ایران در میان نیست و همچنین ژاپن حامل پیامی ویژه از سوی آمریکا برای ایران نیست. وی همچنین با اظهار اینکه آبه در نشست جی ۲۰ با دونالد ترامپ دیدار می‌کند، گفت که احتمال دارد درباره موضوع ایران نیز رایزنی کنند، اما نمی‌توان دراین‌باره پیش‌داوری کرد. وقتی از این مقام ژاپنی درباره موضوعات رایزنی نخست‌وزیر ژاپن با مقامات ایرانی پرسیده شد وی توضیحاتی درباره اینکه چه موضوعاتی مطرح خواهند شد ارائه نکرد. وی همچنین با مطرح کردن اینکه نخست‌وزیر و دولت ژاپن همواره از برجام حمایت کرده‌اند درباره واردات نفت ایران گفت که این تصمیم علیرغم حمایت دولت ژاپن بر عهده شرکت‌های خصوصی این کشور است.

  • اظهارات پیش از سفر شینزو آبه

نخست‌وزیر ژاپن پیش از آنکه به تهران بیاید گفته بود که می‌خواهد مذاکرات صادقانه‌ای برای تأمین ثبات در خاورمیانه با مقامات عالی‌رتبه کشورمان داشته باشد. آبه در فرودگاه هاندای توکیو به خبرنگارها گفته بود: نگرانی‌هایی درباره بالا گرفتن تنش‌ها در خاورمیانه وجود دارد. ضمن آنکه وضع موجود توجه جامعه بین‌المللی را برای صلح و امنیت در منطقه جلب می‌کند، ژاپن در این میان خواهان ایفای نقشی به قدر توان خود است. وی همچنین اذعان کرده بود مایل است برای کاهش تنش‌ها تبادل‌نظر صریحی با مقامات کشورمان داشته باشد.

  • سخنگوی دولت

سخنگوی دولت با اشاره به این سفر گفته است سفر نخست‌وزیر ژاپن در چارچوب روابط سنتی و دیرینه دو کشور و در جهت توسعه روابط دوجانبه و گفتگوهای موردعلاقه طرفین انجام می‌شود. علی ربیعی با بیان اینکه سفر آبه به ایران به دعوت رسمی دکتر روحانی، رئیس‌جمهوری انجام می‌شود گفت: شینزو آبه در این سفر از ایران دیدار می‌کند و ضمن مذاکرات با رئیس‌جمهوری با مقام معظم رهبری نیز ملاقات خواهد داشت. این اولین بار در ۴۱ سال گذشته است که یک نخست‌وزیر از ژاپن به ایران سفر می‌کند.

  • سفیر آمریکا در ژاپن

سفیر آمریکا در ژاپن با اشاره به سفر شینزو آبه به تهران، ابراز امیدواری کرد مذاکراتی سازنده با ایران به جریان بیفتد. ویلیام هاگرتی، سفیر آمریکا در توکیو در گفت‌وگوی اختصاصی ژاپن تایمز گفت: امیدوارم نخست‌وزیر آبه گفت‌وگوهای سازنده‌ای با تهران داشته باشد که منجر به پیشرفت و ترقی شود. وی افزود: او رابطه دیپلماتیک نابی با رهبران ایران دارد. سفیر آمریکا در ژاپن با طفره رفتن از پاسخ دادن به سؤال آیا شینزو آبه حامل پیامی برای تهران است، گفت: من وارد جزئیات مذاکرات (میان آبه و ترامپ) نمی‌شوم. این مسئله را به خود نخست‌وزیر می‌سپارم. هاگرتی همچنین افزود: من در دو سالی که در اینجا بودم، توانایی‌های دیپلماتیک وی را مشاهده کردم. او می‌داند که چگونه مذاکرات را مدیریت کند.

  • رئیس مجلس

رئیس مجلس شورای اسلامی حضور نخست‌وزیر ژاپن در ایران را حاصل رویکرد عقلایی تهران عنوان کرد. علی لاریجانی در جمع خبرنگاران درباره حضور نخست‌وزیر ژاپن در تهران، گفت: در مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای ما همیشه علاقه‌مند به گفت‌وگو با دوستانمان هستیم. ژاپن یکی از کشورهایی است که در سال‌های گذشته همیشه با جمهوری اسلامی رایزنی و مراودات اقتصادی داشته است. وی افزود: همچنین از کشورهای اروپایی مانند آلمان، افرادی به تهران سفر کرده‌اند و حجت‌الاسلام روحانی، رئیس‌جمهور هم‌سفری به خارج از کشور به‌منظور حضور در اجلاس شانگهای دارند و با بسیاری از مسئولان کشورهای مختلف مانند روسیه و چین ملاقات‌هایی را خواهند داشت. لاریجانی ادامه داد: این موضوع نشان می‌دهد که موضع ایران برای حل مسائل از طریق گفت‌وگوست، اما طرف‌های مختلف اگر در این موضوع اهلیت لازم را داشته باشند و درست عمل کنند، حل‌وفصل مسائل راحت‌تر انجام می‌شود. لاریجانی خاطرنشان کرد: متأسفانه آمریکایی‌ها در حال ایجاد مشکل هستند، لذا حضور آبه شینزو، نخست‌وزیر ژاپن در ایران حاصل رویکرد عقلایی ایران است که مسائل را از طریق گفت‌وگو دنبال می‌کند.

  • رویترز

خبرگزاری رویترز در گزارشی مدعی شده مسئولان ایرانی قصد دارند از نخست‌وزیر ژاپن درخواست کنند در رابطه با تحریم‌های نفتی آمریکا میانجی‌گری کند. رویترز به نقل از برخی مسئولان ایرانی اعلام کرد که مقامات جمهوری اسلامی تصمیم دارند خواستار میانجی‌گری توکیو میان تهران و واشنگتن برای کاهش تحریم‌های نفتی اعمال‌شده از سوی آمریکا شوند. این خبرگزاری دراین‌باره از یک مسئول ایرانی بلندپایه نقل کرده است: ژاپن می‌تواند در کاهش تنش در جریان میان ایران و آمریکا سهیم شود؛ به‌عنوان یک اقدام آمریکا باید یا تحریم‌های نفتی ناعادلانه را لغو کند، یا معافیت‌ها را تمدید کند و یا اینکه (تحریم‌ها) را به حالت تعلیق درآورد. در گزارش این خبرگزاری همچنین از یک مسئول ایرانی دیگر نقل شده است: آقای آبه می‌تواند یک میانجی گر مهم برای تسهیل این کار باشد.

  • صادق زیباکلام

صادق زیباکلام، استاد دانشگاه تهران در ارتباط با سفر نخست‌وزیر ژاپن به ایران در یادداشتی در روزنامه اعتماد نوشت: «بسیاری نه‌تنها در منطقه، بلکه در بیرون از خاورمیانه مشتاقانه منتظر نتایج میانجیگری‌هایی هستند که این روزها در تهران مشاهده می‌شود… همه می‌دانیم ژاپن یک قدرت بزرگ اقتصادی مورد تأیید و احترام آمریکا و ایران است، لذا اگر شینزو آبه زمینه‌هایی برای احتمال پیشبرد میانجیگری نمی‌دید به ایران سفر نمی‌کرد یا حداقل با اعزام وزیر امور خارجه یا یکی از مشاورینش، خود نخست‌وزیر به سرمایه‌گذاری روی این مسئله نمی‌پرداخت… خواسته مشخص ایران این است که از سوی آمریکایی‌ها به رسمیت شناخته شود و مسئله تغییر رژیم یک‌بار برای همیشه کنار رود. اگر این مسئله اساسی میان ایران و آمریکا حل شود آن زمان مسئله آمریکاستیزی و دشمنی با آمریکا نیز عملاً کنار گذاشته خواهد شد… واقعیت امر این است که ایران و آمریکا برای حل مشکلات منطقه‌ای و بین‌المللی به یکدیگر نیاز دارند…».

  • معاون سابق آسیا و اقیانوسیه وزارت خارجه

ابراهیم رحیم‌پور، معاون سابق آسیا و اقیانوسیه وزارت امور خارجه به خبر آنلاین می‌گوید ژاپنی‌ها می‌توانند به خاطر رابطه خوبی که با دو طرف دارند و عقلانیتی که در آن‌ها دیده می‌شود، نقش میانجی را بازی کنند. به گفته او ژاپنی‌ها معمولاً سفرهای نمایشی انجام نمی‌دهند و زمانی که از محاسبات خود مطمئن باشند پا پیش می‌گذارند. معاون سابق وزیر امور خارجه عقیده دارد سفر آبه به تهران می‌تواند دستاوردی مانند یک آتش‌بس اقتصادی به همراه داشته باشد. وی همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا می‌توان به ژاپن اعتماد کرد یا خیر؟ گفت: ژاپنی‌ها وقتی قولی می‌دهند تقریباً می‌توان مطمئن بود به آن عمل می‌شود. در حرف زدن هم اقتصادی هستند و درباره حرفی که می‌زنند پاسخگو هستند؛ چراکه معمولاً میانجی‌ها بیشتر دنبال منافع خودشان هستند. در مورد ژاپن این ماجرا کمتر است و حتی اگر این تلقی هم داشته باشیم، مشخص است که ژاپن از این درگیری و تنش ضرر می‌کند؛ یعنی علاقه‌مند است میان ایران و آمریکا در منطقه نزاع نباشد. این ماجرا به خاطر مسائلی مختلفی ازجمله نفت است.

  • علاءالدین بروجردی

یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه سفر نخست‌وزیر ژاپن به ایران در راستای انجام دیدارهای دوجانبه است، گفت که با توجه به افزایش سطح مناسبات ایران و ژاپن و اراده طرفین برای تقویت روابط، سفر نخست‌وزیر ژاپن به ایران انجام می‌شود. علاءالدین بروجردی گفت: اصل این سفر برای انجام دیدارها و مناسبات دوجانبه است. ما با ژاپنی‌ها رابطه طولانی داریم که بعد از انقلاب رو به گسترش رفته است. قطعاً در این سمت گام‌های بلندتری برای تقویت رابطه برداشته می‌شود. به گفته وی، ایران و ژاپن به سطح مناسب‌تری از روابط نسبت به گذشته رسیده‌اند. آن‌ها اراده‌ای برای تقویت روابط داشته که این موضوع به نیاز بالای ژاپن به انرژی گره می‌خورد. آن‌ها به‌خوبی نقش ایران را در حفظ امنیت منطقه به‌خصوص موضوع انرژی می‌دانند که تمامی این عوامل دست‌به‌دست هم داده تا چنین سفری انجام شود.

  • سفر معاون موگرینی به تهران

در شرایطی که امروز سفر دو روزه نخست‌وزیر ژاپن به ایران به پایان می‌رسد، تارنمای سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا گزارش داد که هلگا اشمید، دبیر کل این نهاد اروپایی به ایران و کشورهای خلیج‌فارس سفر خواهد کرد. در گزارش این پایگاه اینترنتی آمده است: خانم اشمید در یک دیدار رسمی از کشورهای خلیج‌فارس، سفر خود را از امارات متحده عربی آغاز می‌کند و به دنبال آن عازم کشورهای عمان، قطر و ایران می‌شود. بر اساس این گزارش، این دیدار در بحبوحه تنش‌های کنونی در منطقه انجام می‌شود و فرصتی برای تأکید بر خواسته اتحادیه اروپا در جلوگیری از تنش‌های منطقه‌ای و یافتن راهی برای تنش‌زدایی و ترویج مذاکره خواهد بود. این تارنمای اروپایی افزود: به‌عنوان بخشی از تلاش‌های اتحادیه اروپا برای تقویت ثبات در منطقه، سفر خانم اشمید همچنین مذاکره برای حفظ توافق هسته‌ای با ایران را هدف قرار خواهد داد که همچنان یکی از ارکان کلیدی طرح منع گسترش تسلیحاتی و یک ستون اصلی امنیتی در سطح جهانی و منطقه‌ای محسوب می‌شود. این دیدار همچنین فرصتی را برای انجام مذاکرات دوجانبه و مذاکره درباره دیگر مسائل منطقه‌ای مربوط به منافع مشترک فراهم خواهد آورد. سفر اشمید اولین سفر یک مقام اتحادیه اروپا بعد از فرصت ۶۰ روزه ایران به طرف‌های برجام است.

عضویت در کانال تلگرام سبزواریان

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد

theme